ازدواج آگاهانه و با برنامه، برج مراقبت زندگى است و ضرورت آن، به ویژه در این دوران که زندگى بشر از پیچیدگى خاصى برخوردار است، پوشیده نیست. مواردى چون نیل به آرامش و سکون، تأمین نیازهاى جنسى و حیات، بقاى نسل، تکمیل شخصیت و تکامل اجتماعى، سلامت و امنیت اجتماعى و تأمین نیازهاى روانى – اجتماعى در شمار مهمترین اهداف ازدواج جاى دارند. رسیدن به همه این اهداف به تأمل و تفکر و نیل به چنین ازدواجى به برنامه ریزى نیازمند است. این مقاله به ضرورت ازدواج مىپردازد و سپس ۹ مؤلّفه ضرورى جهت برنامه ریزى ازدواج را برمىشمارد.
انسان، اجتماعىترین موجود زمین است و هیچ انسان سالمى نمىتواند بدون ارتباط با دیگران زندگى کند. آدمى ترکیبى از جسم و روان است. برخى چنان مىپندارند که وجودشان به این جسم خاکى محدود است. در صورتى که این جسم، استراحتگاه موقتى روح شمرده مىشود و روان آدمى به مونس و همدم و همراه نیاز دارد. اریک فروم ،روان شناس آلمانى، مىگوید: «انسان از لحظهاى که به دنیا مىآید تا آن دمى که از دنیا مىرود، هر کارى که مىکند براى رفع احساس تنهایى خویش است.»(۱)وقتى این تنهایى بیشتر شود، تکاپوى بشر براى جستوجوى یار و همراه فزونى مىیابد. کاملترین و جامعترین نمود این جست و جو که قاعدتاً تمام زندگى فرد را تحت الشعاع قرار مىدهد، ازدواج است.
ضرورت برنامه ریزى در ازدواج
صاحب نظران معتقدند به همان اندازه که نباید از ازدواج دچار ترس و توهم شد، به همان اندازه نیز نباید این اتفاق مهم و حیاتى را ساده پنداشت؛ زیرا ازدواجهاى بدون برنامه و مطالعه کارنامه ی خوبى نداشتهاند. به همین خاطر، براى یک ازدواج موفق باید برنامه داشت. این امر به ویژه در دنیاى امروز که از پیچیدگى خاص برخوردار است، اهمیت دو چندان پیدا مىکند؛ ازدواج یک سنت دیرینه اجتماعى است؛ ادیان الهى از مشوّقان عمده آن بودهاند و حتى آن را میثاق مقدس خواندهاند. دین مبین اسلام بر این سنت پاک و ارزشمند که سعادت جامعه را رقم مىزند و موجب بقاى نسل مىگردد، بسیار تأکید ورزیده است. پیامبر اکرم (ص) مىفرماید: «هیچ بنایى نزد خداوند از ازدواج محبوبتر نیست.»(۲) این بنا به برنامه و نوعى مهندسى فکرى و روحى نیاز دارد. ازدواج وتشکیل خانواده حرکت از «من» به سوى «ما» است. نیازى مقدس و طبیعى است که از فطرت و آفرینش انسانها سرچشمه مىگیرد و نباید آن را یک قرار داد متعارف اجتماعى تلقى کرد؛ زیرا اگر این بنیان مقدس آسیب ببیند، پیامدهایى جبرانناپذیر دارد.
مولفه های لازم در برنامه ریزی
در برنامه ریزى ازدواج از ۹ عامل نام برده مىشود که در توفیق این امر مهم تأثیر بسیار دارد. این عوامل عبارت است از:
۱٫ نیت و اراده آگاهانه براى ایجاد خانواده و ساختن زندگى مشترک
نیت تنها یک امر ذهنى نیست. این پدیده مجموعهاى از طراحىهاى ذهنى و عملى است که سختکوشى و تلاش بهینه و کارآمد بخشى از آن به شمار مىآید. کسى که برنامهاى شفاف و روشن براى این امر مهم داشته باشد، استحکام و بقاى این پیوند مقدس را رقم زده است. البته این نکته را هم نباید فراموش کنیم که هر گاه انسان به کارى مقدس و ارزشمند به ویژه ازدواج دست بزند، رحمت الهى یارى اش مىدهد.
۲٫ سلامت روح و جسم
انسان سالم به وجود آورنده ی خانواده سالم است و چون اجتماع مجموعه خانوادهها است، وقتى سلامت روان پایه و اساس زندگىهاى مشترک باشد، بالندگى اجتماعى به ارمغان مىآورد. سلامت جسم در مرتبه بعد است. گروهى از مردم دراثر سوانح و جنگها مشکل جسمى پیدا مىکنند؛ ولى مىتوانند زندگى زناشویى بسیار متعالى تشکیل دهند.
۳٫ داشتن منبع درآمد مناسب
بحث تأمین براى یک ازدواج موفق و زندگى پرخیر و برکت بسیار ضرورت دارد. مسأله اشتغال و تأمین خانواده نوعى امنیت روانى ایجاد مىکند که لازمه ی زندگى مشترک است. دانشجویانى که به ازدواج تمایل دارند، با جد و جهد در کنار درس، حرفهاى مىیابند و مسأله تأمین را تا حدود زیادى حل مىکنند. یارى خانواده دراین زمینه نیز از عوامل آسان کننده ازدواج است. البته در این مراحل صبر، قناعت، پذیرش وضع موجود، و تلاش براى تأمین هر چه بیشتر ضرورت دارد.
۴٫ سن مناسب
زوج مناسب باید از جهت جسمى به بلوغ کامل رسیده باشند و از جهت روحى و روانى براى پذیرش مسؤولیت ازدواج آمادگى داشته باشند. امروزه، با عنایت به بحث تحصیل و کار و امکانات، تعریفى خاص از سن مناسب وجود ندارد؛ یعنى با لحاظ کردن بلوغ جسمى و روحى و تطبیق با شرایط زمانه، از جهت تحصیل و اشتغال و تأمین، مىتوان در خصوص ازدواج تصمیم گرفت. البته نباید فراموش کنیم که بیش از سن تقویمى، سن عقلى ضامن بقاى زندگى مشترک خواهد بود.
۵٫ ثبات عاطفى
داشتن ثبات عاطفى و کنترل عواطف و احساسات در امر ازدواج بسیار تعیین کننده و مهم است. حوصله و بردبارى، صداقت، خلوص، بى آلایشى، مهربانى، گذشت، صمیمیت ، اعتماد، اطمینان، نظم و انضباط و همکارى، سازگارى، تعهد، سخاوت و حسن تفاهم و بالاخره انعطاف از موارد عمده ی ثبات عاطفى اند. جوانانى که در آستانه ازدواج و تشکیل خانواده قرار دارند، باید از حداقل ثبات برخوردار باشند؛ بتوانند خشم و شادى غیر طبیعى خود را کنترل کنند؛ با متانت و تأمل به بررسى واقعیتها پردازند و هنگام قضاوت و داورى با عقل و منطق ظاهر شوند.
عقیده بر این است که در امر ازدواج باید «عقل و عاطفه» را به هم پیوند زد تا فرزندى به نام منطق صحیح و تعامل انسانى زاده شود.
۶٫ داشتن منطق و مسؤولیت پذیرى
براى پدید آوردن یک ازدواج موفق هرگز نباید بنیان آن را بر هوسهاى گذرا استوار کرد. یکى از معیارهاى اساسى در مرحله مقدماتى ازدواج داشتن منطق و احساس مسؤولیت پذیرى است که در حقیقت علاقه و رغبت براى ایجاد خانواده است و پیش شرط اساسى ازدواج موفق به شمار مىآید.
۷٫ عشق الهى و تحکیم بنیان خانواده
در فرایند ازدواج مراحلى وجود دارد که سردار همه آنها عشق و شوق به زندگى با همسر آینده است. این عشق هر چه به حقیقت و واقعیت و اصالت نزدیکتر باشد، خانواده از تداوم و استحکام فزونتر برخوردار مىشود. وفادارى به عشق، وفادارى به همسر را به ارمغان مىآورد که در آن احساس تکامل و تعلق خاطر و خوشبختى حاصل مىگردد.
بعضى صاحب نظران معتقدند، «عاشق بودن» شیرینتر از «حق داشتن» است. پس اگر در زندگى مشترک همواره بر این اصرار کنید که حق به جانب من است، عشق و گذشت را فراموش خواهید کرد. کانون خانواده مکانى براى بخشش و خوشبخت کردن طرف مقابل است نه مقابله و به دست آوردن امتیاز.
۸٫ قوانین ازدواج
ازدواج داراى وظایف، حقوق و تکالیف است. ضرورت آشنایى جوانان باقوانین و مقرارت ازدواج بر هیچ کس پوشیده نیست. این مسأله بخشى از برنامه ازدواج است. آشنایى مقدماتى با حقوق و قوانین تشکیل خانواده، در پایدارى ازدواج و شیرینى و لذت زندگى بسیار مؤثر است. از جمله این حقوق، حقوق قانونى و شرعى، مهریه و حدود و اختیارات زوجین در برابر یکدیگر، تقسیم کار، حقوق زن، تعهدات اصلى و فرعى، شروط و تربیت فرزند است.
۹٫ بهداشت، مدیریت تحکیم خانواده
از لوازم یک ازدواج موفق و برنامه ریزى شده آشنایى زوجین با بهداشت و تلاش براى حفظ و نگهدارى سلامت خانواده است.کسب اطلاعات در خصوص تنظیم خانواده و توجه به برنامههاى جمعیتى کشور، به عنوان یک خانواده بزرگ، ضرورت دارد.
پى نوشت:
۱٫جوانان و ازدواج، کیهان نیا، ص ۱۵٫
۲٫فصل الزواج، ناصرى، یادداشت موضوعى.
منبع : مجله پرسمان – با تغییر وتلخیص
برای ازدواج هم برنامه می خواهی!
persianv
مطالب مرتبط با براي ازدواج هم برنامه مي خواهي!
پسورد فایل:
برچسب ها: ازدواج, براي, برنامه, مي, هم